📰मानसिक आरोग्याची उपेक्षा भारतासाठी धोक्याची घंटा..!भारत ज्वालामुखीच्या तोंडावर बसला आहे डॉ.भरत वटवानी यांचा इशारा

📰मानसिक आरोग्याची उपेक्षा भारतासाठी धोक्याची घंटा..!भारत ज्वालामुखीच्या तोंडावर बसला आहे डॉ.भरत वटवानी यांचा इशारा

अहिल्यानगर, दि.10 ऑक्टोबर (प्रतिनिधी) –“भारत आज सर्वांगीण सामर्थ्याचा डंका पिटत असला तरी रस्त्यांवर बेवारस फिरणाऱ्या सुमारे २० लाख मानसिक रुग्णांची दुरवस्था आणि कोट्यवधी लोकांना मानसोपचार मिळत नसल्याची वस्तुस्थिती ही आपल्या माणुसकीवर प्रश्नचिन्ह निर्माण करते. मानसिक आरोग्याची उपेक्षा आता देशासाठी गंभीर संकट ठरू शकते,” असा इशारा रॅमन मॅगसेसे पुरस्कार विजेते मानसोपचार तज्ञ डॉ. भरत वटवानी यांनी दिला.

जागतिक मानसिक आरोग्य दिनानिमित्त स्नेहालय संस्थेच्या मानसग्राम प्रकल्पातील ४५ हजार चौरस फूट क्षेत्रफळाच्या नूतन संकुलाचे लोकार्पण शनिवारी करण्यात आले. या कार्यक्रमात प्रमुख पाहुणे म्हणून आंतरराष्ट्रीय कीर्तीचे डॉ. भरत वटवानी उपस्थित होते.डॉ. वटवानी म्हणाले की, “मानसिक अनारोग्यामुळे समाजात निर्माण झालेल्या बहुविध समस्यांनी भारत जणू ज्वालामुखीच्या तोंडावर बसला आहे. मानसग्रामसारख्या प्रकल्पांमुळे मात्र आशेचा किरण दिसत आहे. पुढील दशकात अहिल्यानगर हे मानसिक आरोग्याची पंढरी ठरेल.”या प्रसंगी जिल्हा पोलीस अधीक्षक सोमनाथ घार्गे, जिल्हा परिषदेचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी आनंद भंडारी, प्रकल्प पालक दानिश शहा (पुणे), तहसीलदार संजय शिंदे, नायब तहसीलदार अभिजीत वांडेकर, तसेच महाराष्ट्रातील विविध जिल्ह्यांतील मानसोपचार तज्ञ आणि संस्थाचालक उपस्थित होते.

🌿 मानसग्राम –जिल्ह्यातील पहिला बहुउद्देशीय प्रकल्प

या प्रकल्पाचे वैद्यकीय संचालक डॉ. नीरज करंदीकर यांनी सांगितले की, अहिल्यानगर जिल्ह्यातील मानसिक आरोग्यावर काम करणारा हा पहिलाच बहुउद्देशीय प्रकल्प आहे. व्यसनमुक्ती, मानसिक उपचार आणि पुनर्वसन या सर्व सेवा एकाच छताखाली उपलब्ध करून देणारे हे केंद्र गरीब रुग्णांसाठी वरदान ठरत आहे.मानसग्रामने आतापर्यंत भारत, नेपाळ आणि बांगलादेशातील ४०० पेक्षा अधिक मानसिक रुग्णांचे त्यांच्या कुटुंबात पुनर्वसन केले आहे. सुरुवातीला ५० रुग्णांची क्षमता असलेल्या या प्रकल्पात आता २५० रुग्णांपर्यंत सेवा वाढली आहे.‘डॉ. जयंत करंदीकर स्मृती मनोबल व्यसनमुक्ती केंद्र’ची निवासी क्षमता देखील ३० वरून ५० करण्यात आली आहे.येथे साप्ताहिक आधार गट, माईंडफुलनेस, कॉग्निटिव्ह बिहेवियरल थेरपी, रॅशनल इमोशनल बिहेवियर थेरपी अशा विविध मानसिक आरोग्य प्रशिक्षण सुविधाही सर्वांसाठी उपलब्ध आहेत.

🌻मानसिक आरोग्य सेवेसाठी वज्रमूठ आवश्यक – अधिकारी

मुख्य कार्यकारी अधिकारी आनंद भंडारी म्हणाले, “स्नेहालय संस्थेने केवळ सेवा नव्हे तर इतर शेकडो संस्थांचा क्षमता विकास केला आहे. जिल्ह्यातील मानसोपचार तज्ञ, प्राथमिक आरोग्य केंद्रे आणि स्वयंसेवी संस्था यांच्या एकत्रित प्रयत्नातून अहिल्यानगर हा देशातील पहिला मनोयात्री स्नेही जिल्हा बनू शकतो.”पोलीस अधीक्षक सोमनाथ घार्गे यांनी सांगितले की, “मानसग्राम पोलिसांसाठी विश्वासार्ह भागीदार ठरला आहे. त्यांच्या मदतीने मनोयात्रींच्या मानवाधिकारांचे रक्षण शक्य झाले आहे. व्यसन आणि मानसिक आरोग्यावरील संयुक्त प्रशिक्षण उपक्रम राबवण्याचा आमचा मानस आहे.”दानिश शहा यांनी सांगितले की, “मानसग्राम प्रकल्प रुग्णांना भाजी, दूध उत्पादन आणि कृषी प्रशिक्षण देऊन स्वावलंबी बनवतो.”

🏗 मानसग्रामची उभारणी व सहयोग

या प्रकल्पाचा आराखडा **आरीन डिझाईन (नाशिक)**चे आर्किटेक्ट आर्चीस कुलकर्णी, सौ. अपूर्वा व वरुण देवगावकर यांनी तयार केला. बांधकाम अर्णव कन्स्ट्रक्शनचे कमलेश पितळे व अनिकेत कौर यांनी केले.मुंबईतील जमशेद, नवरोझ आणि नाझनीन बिलिमोरिया यांनी आपल्या आई-वडील माकी सिधवा व रुसी बिलिमोरिया यांच्या स्मरणार्थ प्राथमिक आर्थिक सहाय्य दिले. त्यानुसार संकुलास ‘बिलिमोरिया-सीधवा व्यसनमुक्ती आणि मनोयात्री पुनर्वसन संकुल’ असे नाव देण्यात आले.या प्रसंगी मानसिक आरोग्य क्षेत्रात कार्य करणाऱ्या अशोक काकडे (दिव्य फाउंडेशन, बुलढाणा), माधवराव पवार (मनमंदिर, जालना), राजू गावडे (मनोबल आसरा फाउंडेशन, बारामती) यांचा सन्मान करण्यात आला.कार्यक्रमाचे सूत्रसंचालन सौ. स्वाती रानडे यांनी केले.

रस्त्यांवरील बेवारस मनोरुग्ण वा व्यसनमुक्तीसाठी संपर्क : ७७७००२७५०५ असा आवाहन संस्थेतर्फे करण्यात आला.

संगीता सानप (प्रसिद्धी आणि जनसंपर्क विभाग, स्नेहालय)

📞 ७६२०४३१४१३